Yapılışı:
Patlıcangillerden, ülkemizde bol yetişen, tazeyken yeşil ve çoğu zaman acı meyveleri olan bir bitkidir. Kuruyunca kırmızı olur. Ükemizde kırmızıbiber, Avrupa’da Paprika diye anılan bu cins biber tazeyken bile kırmızıdır ve genellikle çok acıdır. Güney Amerikada çok yaygın olarak kullanılıp sayısız isim almıştır. Mezopotamya mutfağındada çok önemli yer edinmiştir. Macarların ünlü gulaş ve benzeri yemeklerinde kullandıkları biber budur. Bütün biberler kurutulup kırmızı bir renk aldıktan sonra toz durumuna getirilir, buna “kırmızıbiber” adı verilir ve “çok acı”, “acı”, “az acı” ve “tatlı” olarak ayrı ayrı satılır. Kırmızı renkli domates biberinden “biber salçası” yapılır. Biber salçası Güney Anadolu’da çok kullanılmaktadır. Bazı bölgelerde güneşte kızarmış tatlı biberlerden de biber salçası yapılmaktadır. Toz kırmızı biber acı ve tatlı taze biberlerin kurutulup, dövülmesinden elde edilmiştir. Güney Amerika kökenli bir baharattır.

*Et yemekleri, bazı soslara, peynirler, mantar soteleri, istenilen yemeklerde, kebablar, salata, mantı, çerkez tavuğu, Macarların milli yemekleri “gulaş”, çorba, etli yemekler, bazı tür soslar, İtalyanların “spagetti” yemeğine konan domatesli sosuna, salata, turşu ve toz halinde bol miktarda değerlendirilir.

Kırmızı biber konusunda yapılan bir araştırma çok ilginç bir gerçeği ortaya çıkardı. Yeşil biber denilince, C vitamini akla gelir; içeriğinde bulunan �capsicin� maddesinin oranına göre meydana gelen acılık iştahı arttırıcı vasfı ile birlikte sindirim sistemine bir çeşit dezenfekte edici madde olarak ayrı bir önem taşımaktadır.
C vitamini içeren kırmızı biberin insan sağlığı açısından faydalı olduğu kalp krizi riskini azalttığı belirlendi. Baharat üreticisi McCormick firmasının araştırmasına göre kırmızı biberin faydaları bununla da sınırlı değil. Acı biber, ishali kesiyor, grip ve soğuk algınlığına da çok iyi geliyor.

Depresyondan kurtulmak için: (Ayur-veda: eski Hint hekimliği) 1,5 gr. kırmızıbiber, 1,5 gr. karabiber, 1 tatlı kaşığı balla karıştırılır, biraz sütle içilir. Uyarıcı, mide usaresini kamçılayarak hazmı kolaylaştırır, zihni olumlu etkiler, kan dolaşımını hızlandırır. İştah açar, idrarı artırır, böbrek, dalak ve pankreası olumlu etkiler. Ülser, sistik, basur, varis, karaciğer vb. rahatsızlıkları olanlar asla almamalıdır. Çok asabi ve hırslı insanlar da yememelidir.

Yapılışı:
Avrupa ülkelerinin mutfaklarında kızarmış patateslerin hamuruna konur. Yağların kokulandırılmasında, salamuralarda, etlerin dinlendirilmesinde kullanılır. Çorba, söğüş, kaz ve domuz eti, karaciğer, ızgara et, ton balığı, av etilerinde , kabak haşlaması, salata, sos, dolmalık harç, sebzeler,makarnalar, mantılar, erişteler, dana külbastılar vs kullanılır.

*Yapraklarının kurusu çay gibi haşlanarak içilir. Uyarıcı, tonik, yaraları iyileştirir, kandaki şeker miktarını düşürür, safra akıtır, kanı temizler, teri keser, bakteriyi öldürür. Kurutulmuş yapraklar toz haline getirilir, tuzla karıştırılıp dişler ovulursa dişler beyazlanır. Çay olarak yüze sürüldüğünde yağlı ve gözenekleri genişlemiş ciltlere yararlıdır.Adaçayının aşırı kullanımında kan basıncı (tansiyon) yükselebilir. Dölyatağı (Rahim) kaslarını uyardığı için, gebelik sürecinde kullanılmaz. Annelerin süt üretimini durdurur. Önerilen dozajlara uyulduğunda, bilinen başka bir yan etkisi yoktur.

Ballıbabagiller familyasından kokulu bir bitkidir Dünyada sıcak ve ılıman bölgelerde yetişir. Ege ve akdeniz bölgesinde, çay yapılan bir aromalı ottur. Adaçayı, çok eski çağlarda da ünlü bir şifalı bitki olarak tanınırdı. 13. Asırdan kalma bir dizede şöyle deniyor: �Eğer dikmişsen adaçayını bahçeye, ne gerek var ölmeye!”
Adaçayının eski çağlarda da ne büyük bir övgü ile anıldığını, çok eski bir şifalı bitki kitabı şöyle anlatıyor: “Kutsal Meryemana, Bebek İsa ile Herodes�un gazabından kaçmak zorunda kaldığında, kendisini saklamaları için, çayırdaki tüm çiçeklerden yardım istemiş, ama hiçbir çiçek ona yanıt vermemiş. İşte o zaman adaçayı eğilmiş ve Meryemana sığınacak bir yer bulmuş. Onun sık ve koruyucu yapraklarının arasına girerek Herodes�un askerlerinden saklanmış ve askerler onu görmeden geçip gitmişler. Tehlike geçiştirildikten sonra, saklandığı yerden çıkan Meryemana, tatlı sesiyle adaçayına şöyle demiş: Bu andan sonra sonsuza dek insanların en çok sevdiği çiçek sen olacaksın. Seni, insanları tüm hastalıklardan koruyacak kadar güçlü kılıyorum. Bana yaptığın gibi, onları da ölümden kurtar!� İşte o zamandan beri adaçayı, insanları iyileştirmek ve onlara yardım etmek için her yıl yeniden çiçekleniyor.

Yapılışı:
Anason : Avrupa’da anasonlu likör ve meşrubat, bizde hamur işlerinde, rakıcılıkta, gevreklerde, çöreklerde, pasta ve bisküvilerde, bazı balık soslarında, havuç, kabak, patates haşlaması, baharatlı ekmeklerde, bazı tür kremalarda, kullanılır. Anasonun tohumlan çok küçük, yeşilimsi, tatlı ve baharlı olur.
Maydanozgillerden bir yıllık bir bitkinin tohumudur. Yurdumuzda ekimi çok yapılan anasonun anayurdu Mısır’dır.
Çin’de ve Vietnam’da yetişen ” yıldızanasonu ” ise manolyagillerden yapraklarını dökmeyen bir ağaçtır. Tadı ve kokusu anasona benzediğinden bu ad verilmiştir. 18. yüzyılda Romalı ve Galyalı fırıncılar Noel ve Paskalya bayramlarında müşterilerine anasonlu ekmek hediye ederlermiş. İdrar söktürür, spazm giderir, gaz ve fermantasyonu önler, sinir yatıştırır, süt artırır.

Yapılışı:
Yalancı safran, kırsafranı, aspur olarak bilinir. Aspir Eski Yunan, Roma ve Mısır Çağında bilinen bir bitki idi.Çiçekler renk verdiğinden soslara doğal boya maddesi olarak katılır. Gaziantep bölgesinde “orman” adlı yemekte renk vermesi için kullanılır. Bitkinin boyası zehirli olmadığından makyaj maddelerine katılır, çünkü cildi tahriş etmez.Tohumlardan elde edilen yağ müshil etkilidir, tadı acı olduğundan dahili olarak kullanılmaz.Haricen Yağı romatizma ağrılarında kullanılır.

Anavatanı Arabistan yarımadası olup, İran, Hindistan, Pakistan gibi ülkelere yayılmıştır. Türkiye’de Anadolu’da yabani olarak rastlanmakta ve ekimi de yapılmaktadır. Benzerliği sebebiyle ticarette safran bitkisiyle sık sık karıştırıldığından yalancı safran denilmektedir..

Yapılışı:
Kümes, av hayvanlarının dinlendirilen etlerinde kullanılmaktadır. Sığır rostosu, füme yapımı. pişirilmesinde kullanılır. Ardıç başta cin olmak üzere çeşitli alkollü içkilere koku ve tat vermek için kullanılır. Ülkemizde de ” tükenmez ” adıyla anılan ve çeşitli meyvelerden yapılan içeceğin de mayalanması ve hoş bir koku kazanması için ardıç konur .. Çorba, lahana turşusu, söğüş, rosto ve sindirimi zor olan her tür yiyeceğe katılabilir.

*İdrar söktürücü, antiseptik, mideyi kuvvetlendirir, taşı kumu düşürür, karaciğeri ve safrayı olumlu etkiler, kanı temizler.19. yüzyılda, kullandığı tedavi yöntemiyle ün salan papaz Kneipp’ın şeker hastalarına önerisi: Günde 4 ardıç tomurcuğu çiğneyerek yenir, her gün bir adet artırarak tomurcuğun sayısı 15′i bulunca her gün bir adet azaltılır, tomurcuk sayısı bire iner. Tomurcukların tütsüsü beyin nezlesine iyi gelir.Dahilen yüksek miktarlarda uzun süre kullanılırsa böbrekleri tahriş eder ve idrarda kanamaya sebep olur. 6 haftadan fazla ve böbrek hastalığı olanlarda kullanılmamalıdır.Meyvaları C vitamini bakımından zengin olması sebebiyle, dişetlerini ardıç meyvalarıyla ovmak onları güçlendirecektir.
Kozalaklılardan, yaz, kış yapraklarını dökmeyen, güzel kokulu, siyahımsı, yuvarlak yemişleri bulunan bir ağaçtır.Ortaçağda her derde deva olarak bilinen ardıç meyvası yendiğinde idrar menekşe kokusu aldığından eskiden Romalı kadınlar tarafından çok kullanılırdı. Yine bu çağlarda cadılardan korunmak maksadıyla yazlık evlerin önlerine dikilmiştir. Yine aynı inanışa göre cadı ardıç yapraklarını saymayı başarırsa eve girebiliyordu.Bunu önlemek için elden geldiğince çok ardıç ekilirdi..

Yapılışı:
Beyaz Toz Biber : Karabiberin dış kabuğu alınmış ve öğütülmüş olanıdır. Karabiberden daha keskin kokuludur ama tadı karabibere göre daha hafiftir. Yemeğin rengini bozmaması için ya da açık renkli sos ve yemeklerde kullanılır.

Not: Karabiber ağacının meyveleri karabiber diye anılır. Bu yuvarlak meyveler siyah renklidir. Onun için karabiber denmektedir.
Bu meyvelerin kabukları soyulunca beyaz renkli iç kısımlar çıkar, buna da beyaz biber denir. Her iki biber aynıdır.

Yapılışı:
Tazesinin kullanıldığı her yerde kullanılır küçük, kalınca, ensiz ve kokulu olan yaprakları Piliç ve kuzu çevirmelerinde, Her tür ete (av, kümes, balık); patates, omlet, çorba, sos, salata, kabak, domatesli yemekler vb. kullanılır, En iyisi evlerde bir saksı içinde yetiştirmektir. Böylece her zaman el altında bulundurmak mümkün olur.

*Yara kapatıcı, bedeni güçlendirici, safra akıtıcı olup kalbi kuvvetlendirir, kan dolaşımını ve karaciğeri olumlu etkiler.

* Ballıbabagillerden, Akdeniz çevresinde bol yetişen bir bitkidir. Ülkemizdeki dağlarda da yaygın olarak görülen bu bitki yaz, kış yeşildir.Sıcak bölgelerde yetişir. Soğuk yerlerdeyse, kışın üstünün örtülmesi gerekir.

Yapılışı:
Cevizin kullanıldığı yerlerde alternatif olarak kullanılır. Batıdada daha çok tatlı ve pastalarda ve bazı yameklerde kullanılmaktadır. Tatlı badem İran ve hint mutfağında bolca yer alır. Acı yada tatlı badem olarak bilinir. Bitkinin kullanılan kısmı: çekirdek içidir.

Her cilt tipine uygun olan badem sütü kan dolaşımını düzenlediği söylenir.

Anayurdu İran ile Afganistan yaylaları asya olan bademağacı, Eski Yunanlılar ve Romalılar tarafından Akdeniz bölgesine getirilmiş ve yöreye çok iyi uyum sağlamıştır. Anadolu’da uzun yıllardan beri yetişen ömürlü bir bitkidir. olup Akedeniz çevresindede 200 yıllık bir geçmişi vardır .İtalya ve İspanya Badem yetiştiriciliğinde önemlidir.

Yapılışı:
Çemen Tohumu öğütülmüş olarak turşularda, çorbalarda, soslarda, güveçlerde ve et yemeklerinde. Pastırma sucuk yapımında,turşu yapımında, soslarda kullanılır. Hafif kavrulduktan sonra yemeklere çeşni vermek için toz halinde veya çimlendirerek yiyeceklere, salatalara katılır. Çimlendirilmiş tohumların biyolojik değeri artar. Kavrulmuş tozu kahve gibi pişirilir, içilir.
Taze yaprakları salata gibi yenir. Balıkyağının yerine kullanılabilir, zayıf insanlara kilo aldırır. Balgam söktürür, anemik verem ve enfeksiyonlarda yararlıdır. Tohum alındıktan sonra geriye kalan meyva parçalarının toz haline getirilmesiyle elde edilen üründür.
Meyveleri düz veya az çok kivrilmis olup, fasulye meyvesine benzer. Içinde esmer-sari veya kırmızımsı 6-20 tohum taşir. Meyveleri düz veya az çok kivrilmis olup, fasulye meyvesine benzer. Içinde esmer-sari veya kirmizimsi 6-20 tohum taşır.

Yapılışı:
Kokusu hoş, tadı baharlı, esans açısından da zengindir. Rendelenerek toz haline getirilir ve genellikle tavalarda, beşamel soslarda, et, dolma ve sarmalarda, patatesli yemeklerde köfte, püre,çorbalara, mantarlı yemeklere, her tür peynirli çerezlere, karnabahara, bazı keklere (tarçın, karanfil ve yenibaharla karıştırarak) ve sıcak şaraba katılır. Fazlası zararlı olduğundan, özellikle de beyni ve sinir sistemini etkilediğinden cevz-i bevvayı yemeklerde çok az (sivri uçlu bir bıçağın ucunda duracak kadar) kullanmak gerekir.
Genel antiseptik, gaz söktürücü, midevi, zihni ve kalbi kuvvetlendirir, iştah açıcı, safra taşlarının erimesine yardımcı.olan özelliğe sahiptir.

Ülkemizde bazı baharatçılar buna ”pespase” küçük hindistancevizi ” demektelerse de bildiğimiz hindistanceviziyle bir ilgisi yoktur. Hindistancevizi hurma cinsinden, bir tropikal bölge yemişidir. Cevz-i bevvaysa,sıcak bölgelerde yetişen bir ağacın fındık ve ceviz arasında bir büyüklükteki yemişidir. Küçük hindistancevizinin üzerinde bulunan derimsi kabuk “besbase” sarımsı, turuncu veya kırmızımtırak renkte olur. Rendelenerek toz haline getirilen ya da hindistan�da olduğu gibi sütünden faydalanılan bir baharattır.